Dalam perbahasan berkaitan industri penternakan, ada kalanya muncul pandangan yang menganggap sektor ini tidak pernah membawa ancaman besar kepada manusia.
Namun sejarah Malaysia pernah mencatat satu episod hitam yang sukar dilupakan — satu tragedi kesihatan awam yang meragut ratusan kehidupan dan menggoncang keyakinan negara terhadap aspek biosekuriti serta kawalan penyakit haiwan.
Pada tahun 1999, negara dikejutkan dengan penularan wabak misteri yang bermula di Bukit Pelanduk, Negeri Sembilan. Ketika itu, beberapa kes kematian mengejut dalam kalangan penternak mula dilaporkan dan pada peringkat awal, ia disangka berpunca daripada serangan Japanese Encephalitis (JE).
Namun selepas siasatan terperinci dijalankan, pakar perubatan dan penyelidik menemui hakikat yang jauh lebih membimbangkan.
Punca sebenar wabak tersebut bukanlah nyamuk seperti yang disangkakan, tetapi sejenis virus baharu yang belum pernah direkodkan sebelum itu dalam dunia perubatan.
Virus tersebut kemudiannya dinamakan Virus Nipah, sempena kawasan Kampung Sungai Nipah yang dikaitkan dengan pengesanan awal wabak berkenaan.
Kajian mendapati virus itu dipercayai berasal daripada kelawar buah, yang bertindak sebagai perumah semula jadi. Dalam keadaan tertentu, virus tersebut dipindahkan kepada babi ternakan, sebelum akhirnya menjangkiti manusia melalui hubungan rapat dan pendedahan berterusan terhadap haiwan yang dijangkiti.
Kesan wabak ini amat dahsyat.
Menurut rekod rasmi, 105 orang dilaporkan meninggal dunia akibat komplikasi serius termasuk radang otak (encephalitis), manakala ratusan lagi terjejas. Sebahagian besar mangsa terdiri daripada penternak, pekerja ladang dan individu yang mempunyai kontak rapat dengan haiwan ternakan.
Bagi membendung penularan yang semakin memburuk, kerajaan ketika itu mengambil langkah luar biasa dengan melaksanakan operasi besar-besaran melibatkan pelbagai agensi termasuk pasukan keselamatan.
Lebih sejuta ekor babi dilupuskan dalam usaha memutuskan rantaian jangkitan.
Tindakan tersebut berjaya membantu mengawal wabak, namun meninggalkan kesan mendalam terhadap ekonomi setempat, industri penternakan serta kehidupan ribuan keluarga yang bergantung kepada sektor berkenaan.
Tragedi Virus Nipah menjadi peringatan penting bahawa penyakit zoonotik — iaitu jangkitan daripada haiwan kepada manusia — merupakan ancaman nyata yang memerlukan pengurusan biosekuriti, pemantauan kesihatan dan penjagaan ekosistem yang berterusan.
Sejarah ini juga mengingatkan bahawa dalam menghadapi ancaman penyakit berjangkit, pendekatan berasaskan fakta, sains dan kesiapsiagaan jauh lebih penting daripada tanggapan atau andaian.
Kerana apabila wabak mula merebak, yang paling besar dipertaruhkan bukan sekadar ekonomi — tetapi nyawa manusia.
KONGSIKAN:
